Tời điện là gì? Cấu tạo 8 bộ phận và 6 bước dùng an toàn

Tời điện là gì? Để giải đáp thắc mắc của bạn thì đó là máy dùng động cơ điện quay tang cuốn cáp thép để nâng hạ, hoặc kéo vật nặng. Máy này dùng để thay sức người trong các trường hợp như cần đưa gạch, xi măng, máy móc lên cao hoặc kéo hàng trên mặt đất.

Khi mua tời, bạn cần có hồ sơ để phục vụ công tác kiểm định sau này. Bài viết sẽ giúp bạn tránh xa các rắc rối để mua và sử dụng tời điện hiệu quả, bên cạnh những thông tin quan trọng về tời điện và 6 bước dùng tời an toàn.

Tời điện là gì? Máy dùng động cơ điện quấn cáp để nâng hạ vật nặng

I. Tời điện là gì và hoạt động thế nào?

Tời điện là thiết bị nâng hạ chạy bằng điện 220V, 380V hoặc điện ắc quy 12V, 24V. Động cơ quay, hộp giảm tốc tăng lực, tang cuốn thu hoặc nhả cáp. 

Khi bạn bấm nút nâng, cáp cuộn vào tang và kéo móc lên. Khi bấm nút hạ, động cơ quay ngược để nhả cáp. Lúc dừng hoặc mất điện, phanh giữ tải lại.

1.1 Cấu tạo 8 bộ phận của tời điện

Hầu hết tời điện trên thị trường hiện nay có 8 bộ phận chính:

• Động cơ điện: Tạo lực quay cho cả máy
• Hộp giảm tốc: Giảm tốc độ quay và tăng lực kéo
• Tang cuốn: Trống tròn để quấn cáp
• Cáp thép: Sợi thép chịu lực
• Móc cẩu: Móc có chốt an toàn để tải không tuột ra
• Phanh: Giữ tải đứng yên khi ngắt điện
• Công tắc hành trình: Tự ngắt khi móc lên hoặc xuống tới giới hạn
• Bộ điều khiển: Tay bấm có dây hoặc điều khiển từ xa

Tời mini kèm puly, móc và tay bấm để đi cáp đôi

1.2 Vì sao tời ghi hai mức tải?

Thông thường, tời mini ghi hai con số như 300/600kg. Số nhỏ là tải khi đi cáp đơn, số lớn chỉ đúng khi vắt cáp đôi qua puly. Khi chạy cáp đôi, tốc độ và chiều cao nâng chỉ còn một nửa.

II. Các loại tời điện chuyên dụng phổ biến hiện nay

Sau khi hiểu định nghĩa tời điện là gì, bạn có biết trên thị trường có bao nhiêu loại tời điện? Hiện nay, tùy theo mục đích công việc, có 4 nhóm tời điện chuyên dụng chính.

1. Tời treo mini (dòng PA): Tời treo dầm, điện 220V, được sử dụng ở nhà dân hoặc kho nhỏ
2. Tời đa năng (dòng KCD): Tời vừa đặt đất vừa treo được, điện 220V hoặc 380V
3. Tời kéo mặt đất: Tời đặt trên bệ, điện 3 pha 380V, được sử dụng cho công trình lớn.
4. Tời ắc quy 12V, 24V: Tời gắn đầu xe, chủ yếu để kéo xe sa lầy

Tời treo mini 1 pha có tải tới 1 tấn. Tời kéo mặt đất 3 pha có loại tải tới 50 tấn.

III. So sánh tời điện và pa lăng điện

III. Quy định của QCVN về tời điện

Tời điện thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 7:2012/BLĐTBXH về an toàn thiết bị nâng.

Theo đó, tời chỉ được lắp đặt khi có đủ hồ sơ kỹ thuật gốc. Tiêu chuẩn yêu cầu thêm chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy.

Hồ sơ gốc gồm bản vẽ, sơ đồ nguyên lý và quy trình thử tải. Hồ sơ còn có hướng dẫn lắp ráp và vận hành an toàn.

Ngoài ra, QCVN yêu cầu kiểm định lần đầu, kiểm định định kỳ và kiểm định bất thường. Máy đạt yêu cầu phải được dán tem.

Tời điện đa năng KCD đặt trên mặt đất

Ngoài QCVN, yêu cầu an toàn theo OSHA 29 CFR 1926.553 quy định an toàn của Mỹ về việc cho tời tang trống đặt trên nền, bạn nên dùng để làm danh sách kiểm tra khi chọn máy.

Tời chạy động cơ điện phải tự ngắt khi mất điện. Máy chỉ chạy lại khi tay điều khiển đã về vị trí “off”

Yêu cầu che chắn bánh răng, xích, cáp và các bộ phận quay hở. Tời điều khiển từ xa dừng khi một nút bấm mất tác dụng.

Với tời treo, yêu cầu ghi tải làm việc an toàn trên máy. Yêu cầu dầm treo chịu tải ít nhất bằng tải của tời.

IV. 6 bước khi sử dụng an toàn tời điện là gì?

Quy trình an toàn là mong muốn của bất kỳ kỹ sư công trình nào khi sử dụng tời điện. Quy trình dưới đây có thể áp dụng cho cả tời treo và tời mặt đất. Bên cạnh biết tời điện là gì, các phần cấu tạo thì các bước sử dụng an toàn cũng vô cùng quan trọng.

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ, máy và tem kiểm định. Đối chiếu với hồ sơ gốc, giấy hợp quy và tem còn hạn. Kiểm tra nhãn được ghi và dán tải trên thân máy

Bước 2: Kiểm tra dầm treo/bệ đặt. Dầm phải chịu tải ít nhất bằng tải của tời treo. Dầm không cong vênh, không nứt.

Bước 3: Bố trí người. Mỗi máy cần ít nhất 2 người. Người điều khiển và người móc tải phải từ 18 tuổi, có thẻ an toàn.

Bước 4: Kiểm tra cáp và móc. Cáp không xoắn gập, không bị gỉ nặng. Chốt an toàn ở móc phải tự đóng kín.

Bước 5: Chạy thử. Chạy không tải để thử công tắc hành trình. Nâng tải lên vài chục cm rồi dừng, phanh phải giữ chặt tải. 

Bước 6: Vận hành và ghi sổ. Người vận hành đứng tránh xa tải, yêu cầu ghi kết quả kiểm tra vào sổ giao ca.

Lưu ý an toàn trong khi vận hành: Không dùng tải hàng để nâng người, không đứng dưới tải. Khi hạ móc xuống thấp nhất, trên tang nên còn 3-5 vòng cáp. Ngắt điện trước khi kiểm tra hay sửa máy.

Yếu tố ảnh hưởng đến độ bền của tời điện:

Trong quá trình sử dụng, bạn cần chú ý để tời điện sử dụng được lâu bền. 

• Chế độ làm việc: Tời treo 20-40% cần được nghỉ xen kẽ, chạy liên tục dễ nóng động cơ
• Điện áp: Tránh sử dụng nguồn điện yếu sẽ làm động cơ yếu và nóng nhanh.
• Cách đi áp: Tránh nâng tải lớn bằng cáp đơn làm máy bị quá tải.
• Cách treo: Giá treo phải để tời tự thẳng hàng với tải.

VI. 4 sai lầm thường gặp khi dùng tời điện

Sai lầm 1: Đọc nhầm tải ghi trên vỏ máy

Hãy chọn tời có tải tối thiểu 125% tải thực khi mua. Giả sử bạn mua tời ghi 300/600kg rồi móc vật 600kg vào một sợi cáp. Máy bị quá tải gấp đôi. Hãy cân nhắc con số 125% để mua được tời phù hợp.

Sai lầm 2: Thả hết cáp khỏi tang

Nếu thả hết cáp, điểm kẹp có thể tuột và làm rơi tải. Vì vậy cần giữ 3-5 vòng cáp khi hạ thấp nhất.

Sai lầm 3: Kéo lệch, kéo xiên

Móc cáp kéo vật nằm lệch khiến cáp quấn chồng chéo trên tang. Cáp nhanh hỏng và tang bị mòn lệch. Hãy đưa móc thẳng trên tâm vật trước khi nâng.

Sai lầm 4: Dùng máy chưa kiểm định

Theo mục 3.6.1.1 của QCVN 7:2012, chỉ được dùng máy đã kiểm định đạt yêu cầu. Cần kiểm định máy trước khi đưa vào làm việc.

Móc tời điện có chốt an toàn cần kiểm tra trước mỗi ca

Để sử dụng tời điện hiệu quả và tránh rủi ro không mong muốn, bạn nên chọn đúng loại, đúng tải, và đủ giấy tờ để dùng lâu dài. Hãy ghi lại khối lượng vật nặng nhất, chiều cao cần nâng và nguồn điện có sẵn gửi nhà cung cấp, để chọn đúng dòng tời. Sau đó, hãy kiểm định tời trước khi đưa vào sử dụng.

Bạn mới biết tời điện là gì và cần tư vấn chọn tời? Hãy gửi thông tin hàng và chiều cao nâng qua hotline/Zalo 0965 660 836. Thuận Phát sẽ giúp bạn lựa chọn dòng tời phù hợp. 

Xem thêm:

Bảng giá tời điện 2026: So sánh 5 dòng tời từ 1,5 triệu